Gemeente Hilvarenbeek
Gemeente Best
Gemeente Ede
Gemeente Goirle
We staan aan de vooravond van een energietransitie die vaak wordt begrepen als een technisch probleem: meer capaciteit, snellere netverbindingen, hogere opbrengsten. In de praktijk blijkt die transitie een sociale transformatie. De onlangs verschenen ETH-thesis Accelerating the energy transition toont dat de manier waarop mensen deelnemen aan zonneprojecten niet kan worden begrepen vanuit de traditionele dichotomie van energieconsument versus investeerder. De participaties in door burgers gefinancierde zonnestroomprojecten, in Zwitserland CiFi PV geheten, laten zien wat er gebeurt als energievraagstukken niet alleen technisch, maar ook sociaal worden benaderd.
De toekomst van zonneparken op land in Nederland bevindt zich op een kantelpunt. Niet omdat de techniek faalt, niet omdat de businesscase structureel onrendabel is geworden, maar omdat het politieke en financiële raamwerk waarbinnen deze projecten opereren fundamenteel is verschoven.
Er zijn van die woorden die jarenlang vooral in beleidsnota’s rondzwierven. Energiezekerheid was er zo één. Iets voor Brussel. Voor denktanks. Voor geopolitieke duidingen met kaarten, pijlen en pijptrekkende analisten. Tot het moment dat de gaskraan werd dichtgedraaid, prijzen explodeerden en bedrijven zich ineens afvroegen of groei überhaupt nog mogelijk was zonder het risico op stilstand.
Er zijn momenten waarop een waarschuwing juist serieuzer wordt omdat zij niet uit de academische wereld komt. Wanneer inlichtingendiensten zich uitlaten over klimaatverandering en ecosystemen, is dat geen teken dat wetenschappers tekortschieten, maar dat de maatschappelijke spanning zichtbaar wordt in de plekken waar risico’s worden gelezen in plaats van overtuigingen. Veiligheidsanalisten houden zich niet bezig met morele gelijkhebberij of politieke smaak. Zij kijken naar breuklijnen, naar systemen onder druk, naar scenario’s die niet waarschijnlijk hoeven te zijn om onacceptabel te worden. Dat een Britse veiligheidsanalyse klimaat en biodiversiteit nu expliciet benoemt als risico’s voor nationale stabiliteit, zegt minder over plotseling alarmisme dan over een vertraagde erkenning van iets wat al langer zichtbaar is. De natuur is geen achtergronddecor meer. Zij is onderdeel geworden van de veiligheidsarchitectuur van moderne samenlevingen.