Nieuws 04-03-2026

Een recent artikel in het Het Financieele Dagblad laat zien dat het ontmantelen van windparken op zee aanzienlijk duurder uitvalt dan eerder werd aangenomen. Nieuwe berekeningen van TNO wijzen erop dat de kosten voor het opruimen van de eerste generatie offshore windturbines kunnen oplopen tot circa €800 miljoen, terwijl eerder nog werd uitgegaan van ongeveer €560 miljoen.

Volgens TNO is bij de oorspronkelijke aanbestedingen te eenvoudig gedacht over de complexiteit van het verwijderen van funderingen, kabels en andere infrastructuur op zee. De turbines van de eerste generatie naderen de komende jaren het einde van hun levensduur, waardoor de vraag naar daadwerkelijke ontmanteling steeds concreter wordt.

Complexe en kostbare operatie

Het volledig verwijderen van offshore windturbines blijkt technisch uitdagend. Niet alleen moeten turbines worden gedemonteerd, ook funderingen die tientallen meters diep in de zeebodem zitten moeten worden verwijderd of veilig worden achtergelaten. Daarnaast spelen ecologische afwegingen een rol: rondom bestaande funderingen zijn in de loop der jaren vaak nieuwe ecosystemen ontstaan.

De combinatie van technische complexiteit, milieueisen en logistieke uitdagingen maakt dat de kosten aanzienlijk hoger uitvallen dan eerder geraamd.

Belang van een gebalanceerde energiemix

De ontwikkelingen onderstrepen het belang van een gebalanceerde energiemix in de energietransitie. Offshore wind is een cruciale pijler van de Nederlandse energievoorziening, maar de kosten en risico’s van grootschalige infrastructuur op zee moeten realistisch worden meegewogen in beleidskeuzes.

Daarbij verdient ook energieopwekking op land opnieuw aandacht.

Zonneparken op land kunnen relatief snel worden gerealiseerd, kennen lagere technische risico’s en zijn vaak eenvoudiger te onderhouden en aan te passen gedurende hun levensduur. Bovendien kunnen ze gecombineerd worden met andere functies zoals landbouw, natuurontwikkeling of energiehubs voor lokale bedrijven.

Meer ruimte voor zonneparken

In veel provincies en gemeenten zijn de afgelopen jaren restricties ingevoerd voor zonneparken op land. Vanuit het perspectief van systeemkosten en uitvoerbaarheid kan het verstandig zijn om deze discussie opnieuw te voeren.

Meer ruimte voor zorgvuldig ingepaste zonneparken kan bijdragen aan:

• snellere realisatie van duurzame energie

• lagere systeemkosten

• betere spreiding van energieproductie

• meer lokale participatie en eigendom

Realisme in de energietransitie

De energietransitie vraagt om pragmatische keuzes. Offshore wind blijft een belangrijke pijler, maar de praktijk laat zien dat de volledige levenscyclus van energieprojecten – inclusief ontmanteling – zorgvuldig moet worden meegenomen in kostenafwegingen.

Een evenwichtige mix van offshore wind, onshore wind en zonne-energie op land blijft daarom essentieel voor een betaalbare en robuuste energievoorziening.